Bruisende hoofdplaats

Balk is het bruisende centrum van de gemeente Gaasterlân-Sleat. Veel winkels, uitgaansgelegenheden, dienstverleners, automobielbedrijven, watersportbedrijven en natuurlijk het gemeentekantoor naast het vier eeuwen oude raadhuis. Dat kleine, lieflijke monument is zelfs in Japan bekend, waar het nagebouwd werd voor een attractiepark.

Het voor kleinere boten bevaarbare riviertje Luts doorkruist Balk, wat het centrum de aanblik van een grachtenstadje geeft. De meeste winkels, cafés en restaurants staan langs de gracht. De combinatie van winkelend publiek, terrasbezoekers en passerende boten geeft Balk ‘s zomers een bijzonder gezellige sfeer.

De Luts maakt deel uit van de vaarverbinding voor pleziervaartuigen tussen het meer de Fluessen (Galamadammen) en het Slotermeer via de Gaasterlandse bossen.

Oud handelscentrum

Balk dankt zijn naam aan een eenvoudig bruggetje over de Luts: Wyckelre Balck. Dank zij de ligging bij een kruising van land- en waterwegen ontwikkelde het dorp zich al in de 15e eeuw tot een belangrijke nederzetting voor kooplieden. Vooral in de 18e eeuw groeide het snel door de boterhandel. Tijdens de wekelijkse markt (vrijdagmiddag) kunnen bezoekers ook nu nog de handelssfeer van weleer oppikken.

De ontwikkeling van Balk tot handels- en bestuurscentrum werd overigens meerdere malen bedreigd door de vele twisten in Friesland. Zo werd de plaats in 1486 geheel in de as gelegd en in de 16e eeuw verschillende keren geplunderd.

Historische panden

In Balk is een groot aantal monumenten te vinden, zoals het in 1614 gebouwde en in 1973 en 2002 gerestaureerde raadhuis met een levendige trapgevel en fraaie jaarankers. Imposante leeuwen bewaken het bordes. Het opengewerkte torentje dateert uit 1793. Dat het raadhuis een bijzonder monument is, mag blijken uit het feit dat er in 1986 een volledige kopie is gebouwd in Holland Village nabij de stad Nagasaki in Japan.

Mensen die er oog voor hebben, ontdekken langs de Luts zeker het grote aantal monumentale gevels, zoals hals- en trapgevels met bijzondere gevelstenen, sierankers, engelenkopjes en gesneden bovenlichten.

Gevarieerd buitengebied

Het weiden- en bossenrijke buitengebied van Balk telt een groot aantal wandel-, fiets- en ruiterpaden. Er is een manege in de buurt. Zwemmen en surfen is mogelijk vanaf het nabijgelegen strandje aan het Slotermeer, waar de Luts in uitmondt. Watersporters kiezen op het Slotermeer het ruime sop richting Woudsend, Sloten of Lemmer. Een aanrader voor fietsers is het fietspad langs de oever van het Slotermeer, ten noorden van Balk.